Een kip heeft verrassend snel te weinig ruimte. Dat merk je niet alleen aan onrust in de ren, maar ook aan pikgedrag, ruzies en minder eieren. Wie een hok wil plaatsen, doet er dus goed aan eerst te rekenen. Niet alleen het nachthok telt mee, maar ook de buitenruimte, de zitstokken en het aantal legnesten.
Hieronder zie je stap voor stap hoe je bepaalt hoeveel ruimte je nodig hebt. Zo maak je een keuze die past bij het ras, het aantal dieren en de plek in je tuin of op je erf.
Wat je vooraf nodig hebt
Voor je gaat meten of bouwen, is het handig om eerst een paar dingen vast te leggen:
- het kippenras, kriel, gemiddeld of groot
- het aantal kippen dat je wilt houden
- de beschikbare ruimte in je tuin of op je erf
- de lokale regels van gemeente of volkstuinvereniging
Controleer ook meteen de bouwverordeningen van je gemeente voor de maximale afmetingen van een kippenhok.
Zo bereken je de juiste grootte
De benodigde grootte hangt vooral af van twee dingen: het ras en het aantal kippen. Reken het nachthok en de ren apart uit, want die hebben allebei een andere functie. Het nachthok is voor slapen en leggen. De ren is voor scharrelen en stofbaden.
1. Bepaal het kippenras
Kijk eerst naar het type kip dat je wilt houden:
- krielkip
- gemiddelde kip
- grote kip
Dat onderscheid is belangrijk, want een grote kip heeft duidelijk meer ruimte nodig dan een kriel.
2. Bepaal het aantal kippen
Kies daarna hoeveel kippen je wilt houden. Houd minimaal 3 kippen, want het zijn sociale dieren.
Met ras en aantal samen kun je de oppervlakte van het hok en de ren uitrekenen.
3. Bereken het nachthok
Voor het nachthok reken je met minimale vloeroppervlakte per kip:
- krielkip: minimaal 0,25 m2 per kip
- gemiddelde kip: minimaal 0,5 m2 per kip
- grote kip: minimaal 0,5 m2 per kip, liever 1,5 m2
Voorbeelden:
- 4 krielkippen: 4 x 0,25 m2 = minimaal 1 m2 nachthok
- 4 gemiddelde kippen: 4 x 0,5 m2 = minimaal 2 m2 nachthok
- 4 grote kippen: minimaal 2 m2, liever 6 m2
Een kleiner nachthok blijft in de winter warmer door de lichaamswarmte van de kippen. Dat betekent niet dat je te klein moet bouwen, maar wel dat extra groot niet altijd handiger is voor het slaapgedeelte.
4. Bereken de ren
Voor de buitenruimte gelden deze richtlijnen per kip:
- krielkip: minimaal 0,5 tot 1 m2
- gemiddelde kip: minimaal 1 tot 2 m2
- grote kip: minimaal 1,5 tot 4 m2
Als je de ruimte hebt, is 3 m2 of meer per kip in de ren ideaal.
Voorbeelden:
- 4 krielkippen: minimaal 2 tot 4 m2 ren
- 4 gemiddelde kippen: minimaal 4 tot 8 m2 ren
- 4 grote kippen: minimaal 6 tot 16 m2 ren
Meer ruimte is beter voor welzijn en gezondheid. Dat geldt vooral voor de ren, omdat kippen daar bewegen, scharrelen en stofbaden.
5. Reken de zitstokruimte mee
Behalve vloeroppervlak hebben kippen ook voldoende plek op de zitstok nodig. Reken ongeveer 20 tot 25 cm breedte per kip.
Voorbeelden:
- 3 kippen: 60 tot 75 cm zitstokruimte
- 5 kippen: 100 tot 125 cm zitstokruimte
- 8 kippen: 160 tot 200 cm zitstokruimte
Plaats zitstokken bij voorkeur op gelijke hoogte om ruzies te voorkomen.
6. Voorzie genoeg legnesten
Voor legnesten hoef je niet voor elke kip een apart nest te maken. Eén legnest is voldoende voor 3 tot 4 kippen.
Voorbeelden:
- 3 tot 4 kippen: 1 legnest
- 6 tot 8 kippen: 2 legnesten
- 9 tot 12 kippen: 3 legnesten
Plaats legnesten niet direct onder de zitstokken. Anders is de kans groot dat ze bevuild raken door mest.
7. Controleer de lokale regels
Controleer tot slot of je voor het hok rekening moet houden met bouwregels of een vergunning. Dat hangt af van de afmetingen en de locatie. Raadpleeg hiervoor de gemeente en, als dat van toepassing is, je volkstuinvereniging.
Handige vuistregels per type kip
Wil je snel een eerste inschatting maken, gebruik dan deze eenvoudige richtlijnen.
Krielkippen
Per krielkip heb je nodig:
- nachthok: minimaal 0,25 m2
- ren: minimaal 0,5 tot 1 m2
Krielkippen nemen minder ruimte in, maar ook hier geldt dat extra buitenruimte beter is.
Gemiddelde kippen
Per gemiddelde kip heb je nodig:
- nachthok: minimaal 0,5 m2
- ren: minimaal 1 tot 2 m2
Dit is voor veel hobbyhouders een praktische middenweg.
Grote kippen
Per grote kip heb je nodig:
- nachthok: minimaal 0,5 m2, liever 1,5 m2
- ren: minimaal 1,5 tot 4 m2
Bij grote rassen merk je het snelst wanneer het hok of de ren te krap is.
Wat vaak misgaat
Een kippenverblijf lijkt op papier soms ruim genoeg, maar in de praktijk gaat het op een paar punten vaak fout.
Te klein hok of te kleine ren
Te weinig ruimte veroorzaakt stress, pikgedrag, ziektes, ruzies en minder eieren. Vooral als meerdere kippen dicht op elkaar zitten, neemt de kans op onrust snel toe.
Te hoge zitstokken
Te hoge zitstokken kunnen leiden tot pootblessures. Houd daar rekening mee bij de inrichting van het nachthok.
Legnesten onder de zitstokken
Dat lijkt soms handig, maar de nesten vervuilen dan sneller door mest.
Praktische tips voor een goed hok
Met de juiste afmetingen ben je er nog niet helemaal. Deze keuzes maken het verblijf prettiger voor de kippen en handiger voor jou.
Scheid nachthok en ren
Gebruik het nachthok voor slapen en leggen, en de ren voor scharrelen en stofbaden. Die scheiding past beter bij het natuurlijke gedrag van kippen.
Zorg voor een goed nachthok
Een goed nachthok is:
- droog
- tochtvrij
- goed geventileerd
Die combinatie helpt het welzijn van de dieren.
Denk aan de ligging
Richt de voorkant van het kippenhok bij voorkeur naar het zuidoosten voor een goede balans tussen zon en schaduw.
Voorzie een zandbad
Een zandbad helpt bij de hygiëne en de verzorging van de veren.
Let op roofdieren en ongedierte
Roofdieren zijn een aandachtspunt bij een ren. Graaf het gaas van de ren minimaal 50 cm diep in. Gebruik daarnaast voerbakken die ongedierte zoals muizen en ratten tegengaan.
Kies een materiaal dat past
Kunststof kippenhokken verminderen de kans op bloedluis en zijn makkelijk schoon te maken. De juiste maat van een hondenbench is cruciaal voor het comfort en de veiligheid van de hond, net zoals de juiste afmetingen van een kippenhok belangrijk zijn voor het welzijn van je kippen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel ruimte heeft een krielkip nodig?
Voor een krielkip reken je minimaal 0,25 m2 in het nachthok en 0,5 tot 1 m2 in de ren per kip.
Hoeveel ruimte heeft een gemiddelde kip nodig?
Voor een gemiddelde kip reken je minimaal 0,5 m2 in het nachthok en 1 tot 2 m2 in de ren per kip.
Hoeveel zitstokruimte heeft een kip nodig?
Reken ongeveer 20 tot 25 cm breedte per kip op de zitstok.
Hoeveel legnesten heb je nodig?
Eén legnest is voldoende voor 3 tot 4 kippen.
Kan een kippenhok te groot zijn?
Het nachthok kan onpraktisch groot zijn, omdat het kouder kan zijn en lastiger schoon te maken. De ren mag juist groter zijn.
Is een bouwvergunning nodig voor een kippenhok?
Dat hangt af van de afmetingen en de locatie. Controleer dit bij de gemeente. Dakonderhoud is essentieel om schade te voorkomen en de levensduur van een dak te verlengen, net zoals het onderhoud van een kippenhok belangrijk is voor de duurzaamheid en veiligheid van je kippenverblijf.
