Soms is het antwoord verrassend kort. Om in Nederland te trouwen, moeten beide partners 18 jaar of ouder zijn. Die leeftijdsgrens is hard. Er zijn geen uitzonderingen meer voor minderjarigen.
Toch komt er vaak meteen een tweede vraag achteraan. Geldt dat ook als iemand 16 of 17 is en zwanger is? En wat als het huwelijk in het buitenland is gesloten? Hieronder lees je precies hoe je dit controleert en welke voorwaarden daarnaast nog een rol spelen.
Wat is de minimumleeftijd om te trouwen?
De minimumleeftijd voor een huwelijk in Nederland is 18 jaar. Beide partners moeten dus 18 jaar of ouder zijn.
Die grens geldt voor alle huwelijken die in Nederland worden gesloten of erkend. Dezelfde leeftijdsgrens geldt ook voor een geregistreerd partnerschap.
De reden daarachter is juridisch. De leeftijd van 18 jaar hangt samen met juridische volwassenheid en handelingsbekwaamheid. De wet is aangepast om jongeren te beschermen en om huwelijksdwang en gedwongen huwelijken tegen te gaan.
Wanneer mag het dus wel, en wanneer niet?
Je mag trouwen als aan deze basisvoorwaarde is voldaan:
- beide partners zijn 18 jaar of ouder
Daarnaast gelden ook andere voorwaarden:
- beide partners trouwen uit vrije wil
- geen van beiden heeft al een bestaand huwelijk of geregistreerd partnerschap
- er is geen bloedverwantschap, behalve in de uitzonderingen die de wet noemt
- je staat niet onder curatele zonder toestemming
- voor een huwelijk in Nederland is minimaal één partner Nederlander of woonachtig in Nederland
Voor de leeftijd zelf is het dus eenvoudig. Is een van beide partners nog geen 18, dan kan het huwelijk in Nederland niet worden gesloten.
Zo controleer je dit stap voor stap
- Controleer of beide partners 18 jaar of ouder zijn.
- Houd er rekening mee dat er geen uitzonderingen meer zijn voor minderjarigen.
- Raadpleeg bij twijfel over erkenning van een buitenlands huwelijk de Rijksoverheid of je gemeente.
Dit is meestal direct vast te stellen en de moeilijkheid is laag.
Geen uitzonderingen meer voor 16- of 17-jarigen
Hier gaat het vaak mis. Sommige mensen denken nog dat een minderjarige in bijzondere situaties toch mag trouwen, bijvoorbeeld bij zwangerschap of als er al een kind is. Dat klopt niet meer.
Tot 2015 bestonden er uitzonderingen voor 16-jarigen in zulke situaties. Die uitzonderingen zijn afgeschaft. Sindsdien geldt de grens van 18 jaar zonder uitzonderingen.
Dat betekent dus ook:
- 16 jaar en zwanger zijn is niet genoeg om te mogen trouwen
- 17 jaar zijn en samen een kind hebben is ook niet genoeg
- toestemming van ouders of anderen verandert niets aan de minimumleeftijd
Hoe zit het met een buitenlands huwelijk?
Bij buitenlandse huwelijken ontstaat vaak verwarring. De leeftijdsgrens van 18 jaar speelt namelijk ook een rol bij erkenning in Nederland.
Een huwelijk dat in het buitenland is gesloten met een minderjarige wordt in Nederland niet erkend. Twijfel je over een specifieke situatie, dan is het verstandig om de actuele informatie te controleren via rijksoverheid.nl of bij de gemeente.
Andere voorwaarden naast leeftijd
De vraag gaat vaak over leeftijd, maar alleen 18 jaar zijn is niet automatisch genoeg. Voor een huwelijk in Nederland moet je ook naar de andere wettelijke voorwaarden kijken.
Let in elk geval op deze punten:
Vrije wil
Beide partners moeten uit vrije wil willen trouwen. Een huwelijk hoort een eigen keuze te zijn.
Geen bestaand huwelijk of geregistreerd partnerschap
Je kunt niet opnieuw trouwen als je al getrouwd bent. Hetzelfde geldt als je al een geregistreerd partnerschap hebt.
Geen bloedverwantschap
Er mag geen bloedverwantschap zijn, behalve in de uitzonderingen die de wet toestaat.
Handelingsbekwaamheid en curatele
De koppeling tussen 18 jaar en juridische volwassenheid is belangrijk. Wie onder curatele staat, heeft zonder toestemming niet zomaar de ruimte om te trouwen.
Band met Nederland
Voor een huwelijk in Nederland moet minimaal één partner Nederlander zijn of in Nederland wonen.
Veelgemaakte misverstanden
Een paar misverstanden komen steeds terug.
“Bij zwangerschap mag het vast eerder”
Nee. Die uitzondering is afgeschaft.
“Een buitenlands huwelijk van een minderjarige telt hier gewoon”
Nee. Een buitenlands huwelijk met een minderjarige wordt in Nederland niet erkend.
“Als ouders of anderen toestemming geven, kan het toch”
Voor de leeftijdsgrens maakt dat geen verschil. Beide partners moeten 18 jaar of ouder zijn.
“Het geldt alleen voor trouwen, niet voor geregistreerd partnerschap”
Ook dat klopt niet. Voor geregistreerd partnerschap geldt dezelfde grens van 18 jaar.
Waar controleer je de actuele regels?
Bij juridische en administratieve vragen is het slim om altijd de meest recente regels te bekijken via rijksoverheid.nl of via de gemeente. Dat is vooral belangrijk als je situatie afwijkt van het standaardgeval, bijvoorbeeld bij een buitenlands huwelijk of vragen over erkenning.
Daarnaast is het verstandig om stil te staan bij de juridische gevolgen van een huwelijk. Trouwen brengt verantwoordelijkheden mee. Zorg daarom dat beide partners volledig handelingsbekwaam zijn en dat de keuze echt vrijwillig is.
FAQ
Mag je trouwen als je 16 bent en zwanger?
Nee. Die uitzondering is afgeschaft in 2015. In Nederland moeten beide partners 18 jaar of ouder zijn.
Geldt de 18-jaarsgrens ook voor geregistreerd partnerschap?
Ja. Ook voor een geregistreerd partnerschap moet je 18 jaar zijn.
Wordt een buitenlands huwelijk van een minderjarige in Nederland erkend?
Nee. Een huwelijk dat in het buitenland is gesloten met een minderjarige wordt in Nederland niet erkend. Raadpleeg bij twijfel de Rijksoverheid.
Waarom is de minimumleeftijd 18 jaar?
Om jongeren te beschermen en om juridische volwassenheid en handelingsbekwaamheid te waarborgen.
Zijn er nog uitzonderingen op de 18-jaarsgrens?
Nee. Er zijn geen uitzonderingen meer voor de leeftijd.
Waar moet je behalve leeftijd nog op letten?
Op vrije wil, geen bestaand huwelijk of geregistreerd partnerschap, geen bloedverwantschap, geen curatele zonder toestemming, en de eis dat minimaal één partner Nederlander is of in Nederland woont.
