Een meterkast waar alles goed staat, herken je meestal in één oogopslag. De hoofdschakelaar, aardlekschakelaars en groepsschakelaars staan dan omhoog. Toch wordt het snel onduidelijk zodra de stroom uitvalt, een aardlekschakelaar omslaat of je veilig iets wilt uitschakelen voor werkzaamheden.
Hieronder zie je hoe de knoppen in de meterkast normaal horen te staan, wat je doet bij een storing en wanneer je beter stopt en hulp inschakelt. Zo voorkom je giswerk op een moment dat je juist snel duidelijkheid wilt.
Wat je vooraf klaarlegt
Handig om bij de hand te hebben:
- zaklamp, bij stroomuitval
- spanningszoeker of spanningstester, bij werkzaamheden
Controleer ook dit:
- houd de meterkast vrij van brandbare materialen
- zorg dat de meterkast goed bereikbaar is
- zorg dat er een schema van de groepen aanwezig is
Hoe de knoppen normaal moeten staan
In de normale situatie staan de schakelaars als volgt:
- Zet de hoofdschakelaar omhoog, op aan, ON of I.
- Zet de aardlekschakelaars omhoog, op aan.
- Zet de groepsschakelaars omhoog, op aan voor de betreffende groep.
Bij aardlekschakelaars zie je vaak een rood rondje of lampje als aanwijzing.
Goed om te weten: de hoofdschakelaar is een schakelaar, geen beveiliging. Die springt dus niet vanzelf uit.
Zo herken je welke schakelaar wat doet
In veel meterkasten zitten meerdere soorten knoppen dicht bij elkaar. Dan helpt het als je weet waar je naar kijkt.
Hoofdschakelaar
De hoofdschakelaar is de schakelaar voor de stroomtoevoer. Deze staat normaal omhoog. Vaak is dit een grote zwarte of grijze knop met ON/OFF of I/O.
Aardlekschakelaar
De aardlekschakelaar staat normaal ook omhoog. Vaak zie je hierbij een rood rondje of lampje. Deze schakelaar kun je gebruiken om te controleren waar een storing vandaan komt.
Groepsschakelaar
Elke groep heeft een eigen groepsschakelaar. Ook die staat normaal omhoog als er stroom op die groep moet staan.
Een duidelijk schema van de groepen en aangesloten apparaten maakt dit veel overzichtelijker.
Wat je doet bij stroomuitval
Valt een aardlekschakelaar of groep uit, dan hoef je niet direct alles willekeurig weer aan te zetten. Werk rustig in volgorde.
- Zet alle groepsschakelaars achter de uitgevallen aardlekschakelaar omlaag, op uit.
- Trek alle stekkers uit stopcontacten en draai lampen uit.
- Zet de aardlekschakelaar weer omhoog, op aan.
- Schakel de groepsschakelaars één voor één weer omhoog.
- Controleer na elke groep of de stroom aan blijft.
- Laat het defecte apparaat repareren of vervangen als de storing terugkomt bij een bepaald apparaat.
- Bel de netbeheerder als de stroom wegblijft terwijl alle schakelaars omhoog staan.
Als de stroom opnieuw uitvalt nadat je een bepaalde groep hebt ingeschakeld, dan zit de storing in de laatst ingeschakelde groep of in een apparaat daarop.
Springt een groepsschakelaar direct terug, dan is er kortsluiting in die groep.
Hoofdschakelaar uitzetten voor werkzaamheden
Soms wil je alle stroom onderbreken, bijvoorbeeld voor werkzaamheden. Doe dat alleen zorgvuldig.
VEILIGHEIDSWAARSCHUWING
Risico’s zijn elektrocutie, brand en kortsluiting. Schakel altijd de stroom uit bij werkzaamheden en gebruik een spanningszoeker. Bij rook, vonken, smeltplekken of brandlucht stop je direct en bel je 112.
Volg deze volgorde:
- Lokaliseer de hoofdschakelaar.
- Klap eventueel een klein plastic kapje omhoog.
- Zet de hoofdschakelaar omlaag, op uit.
- Controleer met een spanningszoeker of de stroom echt uit is.
Bij werkzaamheden aan de meterkast geldt: laat dit aan een erkende installateur over. Zelf aan de meterkast werken zonder expertise is een veelgemaakte fout.
Bij zonnepanelen zet je eerst de omvormer uit en pas daarna de schakelaar in de meterkast.
Veelgemaakte fouten
Een storing oplossen gaat vaak mis door haast. Dit zijn de fouten die je beter voorkomt.
Meteen resetten zonder oorzaak te zoeken
Direct de aardlekschakelaar resetten zonder eerst apparaten los te koppelen of groepen uit te zetten, kan leiden tot herhaalde storingen of gevaar.
Zelf aan de meterkast werken
Werkzaamheden aan de meterkast zijn lastig. Een storing oplossen is vaak overzichtelijk en soms in enkele minuten gedaan. Werkzaamheden aan de meterkast zelf laat je beter over aan een erkende installateur. Het vervangen van een hoofdschakelaar duurt door een professional ongeveer 1 tot 2 uur.
De meterkast vol zetten
Bewaar geen brandbare materialen in de meterkast. Dat vergroot het brandgevaar en belemmert de toegang als je snel moet handelen.
Handige tips voor een veilige en overzichtelijke meterkast
Met een paar eenvoudige gewoontes voorkom je veel gedoe.
- Test de aardlekschakelaar minimaal twee keer per jaar met de T-knop.
- Maak een duidelijk schema van groepen en aangesloten apparaten.
- Bewaar geen brandbare materialen in de meterkast.
- Zorg voor een zaklamp in de meterkast.
- Plaats een rookmelder in de buurt van de meterkast.
- Houd de meterkast geventileerd.
- Controleer de installatie regelmatig door een erkend installateur.
- Overweeg overspanningsbeveiliging tegen blikseminslag of storingen via zonnepanelen.
Voor elektrische installaties gelden NEN 1010-normen.
Wanneer je hulp inschakelt
Soms is het beter om niet verder te zoeken.
Schakel een erkende elektricien in bij twijfel, aanhoudende problemen of werkzaamheden aan de meterkast. Blijft de stroom weg terwijl alle schakelaars omhoog staan, bel dan de netbeheerder.
FAQ
Wat is de normale stand van de knoppen in de meterkast?
Alle schakelaars staan normaal omhoog, dus de hoofdschakelaar, aardlekschakelaars en groepsschakelaars.
Wat moet ik doen als de stroom is uitgevallen?
Zet eerst de groepen uit, trek stekkers uit stopcontacten, zet de aardlekschakelaar weer aan en schakel daarna de groepen één voor één in om de oorzaak te vinden.
Hoe test ik een aardlekschakelaar?
Druk op de T-knop. De stroom moet dan uitvallen.
Waarom mag ik geen spullen in de meterkast bewaren?
Vanwege brandgevaar en omdat je de meterkast bij nood goed bereikbaar moet houden.
Is een hoofdschakelaar verplicht?
Ja, sinds september 2005 voor nieuwe of gerenoveerde installaties of bij meer dan 6 groepen.
Wanneer moet ik een elektricien bellen?
Bij aanhoudende storingen, twijfel of werkzaamheden aan de meterkast. Bij rook, vonken, smeltplekken of brandlucht stop je direct en bel je 112.
