Een borrelende radiator of een verwarming die bovenaan koud blijft: het kan wijzen op lucht in het verwarmingssysteem. Die lucht belemmert de warmteafgifte en kan geluid veroorzaken. Door te ontluchten laat je de lucht ontsnappen, zodat de radiator zijn warmte beter kan afgeven.
Voor deze klus heb je vooral een radiatorsleutel en een doekje of bakje nodig. Reken op ongeveer 15 tot 30 minuten, afhankelijk van het aantal radiatoren en de afkoeltijd. De aanpak is eenvoudig: zet de verwarming uit, laat de radiatoren afkoelen en werk vanaf de laagst gelegen radiator naar boven. Controleer na afloop altijd de waterdruk. Het controleren van de waterdruk is een essentiële stap om ervoor te zorgen dat je verwarmingssysteem optimaal functioneert.
Wanneer is ontluchten nodig?
Borrelt een radiator of wordt hij niet volledig warm? Dan is ontluchten een logische stap. Vooral een koude bovenkant duidt op lucht.
Controleer de radiatoren minimaal één keer per jaar, bij voorkeur voor het stookseizoen, en ontlucht ze als dat nodig is. Merk je tussendoor dat een radiator borrelt of niet overal warm wordt, dan kun je hem ook op dat moment ontluchten.
Wat heb je nodig?
Leg vooraf de volgende spullen klaar:
- Een radiatorsleutel, ook wel ontluchtingssleutel genoemd.
- Een doekje of bakje om water op te vangen.
- Eventueel een schroevendraaier, afhankelijk van het ontluchtingsventiel.
- Eventueel handschoenen.
Een ontluchtingssleutel is verkrijgbaar bij bouwmarkten en is een kleine, eenmalige investering. Kijk vooraf welk gereedschap bij jouw ventiel past. Raadpleeg bij twijfel de handleiding van je radiator of vraag je leverancier.
Bepaal ook alvast waar je begint. Neem eerst de laagst gelegen radiator in huis en werk daarna omhoog.
Veiligheidswaarschuwing: bij het ontluchten kan heet water ontsnappen. Zet de cv-ketel vooraf uit en wacht minimaal 10 tot 15 minuten, en langer als de radiatoren nog heet zijn. Gebruik een doekje en draag eventueel handschoenen. Draai het ontluchtingsventiel slechts een klein stukje open en draai het nooit helemaal los.
Radiator ontluchten in 11 stappen
1. Zet de cv-ketel uit
Schakel de centrale verwarming uit voordat je een ventiel opent. Zo voorkom je dat de circulatiepomp tijdens het ontluchten water en lucht blijft rondpompen.
2. Laat de radiatoren afkoelen
Wacht minimaal 10 tot 15 minuten en controleer of de radiatoren voldoende zijn afgekoeld. Wacht langer als ze nog heet zijn. Er kan bij het openen van het ventiel water vrijkomen.
3. Zoek het ontluchtingsventiel
Begin bij de laagst gelegen radiator. Het ventiel zit meestal aan de zijkant, bovenaan de radiator. Sommige radiatoren hebben een automatische ontluchter. Raadpleeg daarvoor de handleiding van je radiator of vraag je leverancier.
4. Houd een doekje of bakje onder het ventiel
Zorg dat je het water kunt opvangen dat straks naar buiten komt. Laat het doekje of bakje tijdens het ontluchten op zijn plek.
5. Draai het ventiel voorzichtig open
Gebruik de radiatorsleutel, of een schroevendraaier als het ventiel daarvoor bedoeld is. Draai het slechts een klein stukje open. Zit het vast? Forceer het niet en vraag bij twijfel je leverancier of een installateur om advies.
6. Laat de lucht ontsnappen
Een sissend geluid betekent dat er lucht naar buiten komt. Laat die lucht ontsnappen en let op wat er uit het ventiel komt.
7. Sluit het ventiel zodra er een gelijkmatig straaltje water uitkomt
Draai het ventiel voorzichtig dicht zodra er water zonder gesputter naar buiten komt. Draai het niet onnodig hard aan. Het doekje of bakje vangt het vrijkomende water op.
8. Herhaal de handelingen bij de overige radiatoren
Werk verder naar boven. Pas bij iedere radiator dezelfde werkwijze toe: water opvangen, voorzichtig openen, lucht laten ontsnappen en sluiten zodra er een gelijkmatig straaltje water komt.
9. Controleer de waterdruk van de cv-ketel
Bekijk de druk die de ketel aangeeft. Bij een afgekoeld systeem hoort die meestal tussen 1,5 en 2,0 bar te liggen. Raadpleeg de handleiding van je ketel voor de juiste waarde en de manier waarop je deze afleest.
10. Vul de cv-ketel bij als dat nodig is
Is de druk te laag? Vul de installatie dan bij volgens de handleiding van je ketel. Sla dit niet over: een te lage waterdruk kan ervoor zorgen dat de verwarming minder warmte afgeeft.
11. Zet de cv-ketel weer aan
Schakel de ketel weer in nadat je de radiatoren hebt ontlucht, de ventielen hebt gesloten en de waterdruk hebt gecontroleerd. Controleer vervolgens of de radiatoren goed warm worden en of de ventielen droog blijven.
Veelgemaakte fouten voorkomen
De handelingen bij het ventiel zijn maar een deel van de klus. Ook de voorbereiding en de controle achteraf tellen mee.
De verwarming aan laten staan
Begin niet direct met het openzetten van een ventiel. Eerst moet de ketel uit en moeten de radiatoren voldoende afkoelen. Anders bestaat het risico op verbranding.
Geen water opvangen
Een doekje of bakje is geen overbodig hulpmiddel. Houd het klaar voordat je het ventiel opent, niet pas wanneer het water al naar buiten komt.
Het ventiel te ver opendraaien
Verder opendraaien dan nodig kan lekkage veroorzaken. Draai het ventiel daarom niet helemaal los.
De drukcontrole overslaan
Beschouw de klus niet als klaar zodra de laatste radiator is ontlucht. Controleer ook de keteldruk en vul zo nodig bij voordat je de verwarming weer inschakelt.
Veelgestelde vragen
Wat als er geen water uit het ontluchtingsventiel komt?
Er kan nog veel lucht in het systeem zitten, of de waterdruk kan te laag zijn. Blijft zowel lucht als water uit, draai het ventiel dan dicht en controleer de druk van de ketel. Raadpleeg de handleiding voor de passende vervolgstap en het eventueel bijvullen.
Wat als mijn radiator na het ontluchten blijft borrelen?
Controleer de waterdruk opnieuw en vul zo nodig bij volgens de handleiding. Herhaal eventueel het ontluchten. Zet daarvoor eerst de ketel weer uit en laat de radiatoren opnieuw afkoelen. Blijft het probleem terugkomen, laat de installatie dan nakijken door een installateur.
